Kal plat!

In Cultuur, Verhalen door Robert NijboerPlaats een reactie

Ik weet niet of U bekend bent met het fenomeen het “Hoensbroeks”. (“Mosse hoere wat mich gebeurd is”) Tja, wij mensen uit Hoensbroek, Heerlen en Brunssum praten meestal geen dialect. Uitzonderingen zijn er uiteraard altijd maar meestal, vaak, is dit in deze steden niet van toepassing.
Ik ben zelf met het ABN opgegroeid. Mijn ouders spraken beide dialect maar alleen als er bezoek was. Bij ons thuis praten we gewoon Nederlands. Ik verstond het Limburgs prima maar om het te spreken? Nee, dat zat er niet in. Ook op school, in winkels waar ik kwam, mijn vriendenkring, er werd geen dialect gesproken. Nooit over nagedacht ook verder.

inParkStad Advertentie

Doosje eerbiejuh

Maar ja, toen kreeg ik verkering met een meadje oet Oesjbék! En daar kalden ze plat! Sterker nog, als haar ouders in het Nederlands tegen me praten klonk het “Prins Bernhards”… Alsof een buitenlander de taal probeerde te spreken. Met een moddervet Limburgs accent! Maar “hollands” praten in een dorp, daar was geen sprake van. Als jij in het durp wilt komen dan leer je het maar! Goed…euh… goot! Ik besloot een start hiermee te maken bij de boerderijwinkel op weg naar huis. “Mooch ich van euch een doosje eerbiejuh?” Toen de boer uiteindelijk klaar was met lachen kreeg ik een doosje aardbeien overhandigd….

Kal plat, van Sjnuupfke naar Klumpke

Ik werkte in Op de Bies, een instelling voor verstandelijk beperkte mensen in Landgraaf. Mooi! Kon ik daar mooi oefenen. Daar durfde ik best een foutje te maken. Die zouden me niet uitlachen! En zo ging het ook. Iedere dag probeerde ik opnieuw wat meer Limburgse woorden te gebruiken (als er geen collega’s in de buurt waren natuurlijk) en langzaam voelde ik me wat meer zeker worden hierin. “Vleegtoeg” bleek “Vleegtuug” te zijn, een “Sjnuupfke” een klumpke, “Sjoene””Sjeun” enzovoort enzovoort….

Ja joa

En hoe vaker ik in Oirsbeek kwam (De verkering was allang uit maar de dorpskroeg was erg gezellig daar!) hoe makkelijker het dialect spreken me af ging. Tot verbazing van mijzelf. Tegenwoordig spreek ik het vloeiend! Wat wel opvallend is dat het moeilijk is om te schakelen. Zijn we eenmaal in een taal begonnen (óf dialect, óf ABN) dan is het moeilijk om hier opeens verandering in te brengen. Tegen mensen waar ik altijd ABN mee gesproken heb lukt het me niet om opeens over te stappen naar Limburgs. Maar er is dialect en dialect! Ik had een collega uit Kerkrade en als hij begon te praten dan had ik soms een kwartier lang GEEN IDEE waar de goede man het over had! Af en toe zei ik dus maar “Ja joa…” waarop hij zei: “Wat joa???? Ich zig dich net dat reutelreutelreutel….Wah?” “Nee neeh”… Pffff….

Levundu legeeenduus

Maastrichts (Mestreeeeeechs) blijf ik vreselijk vinden. Vooral als ze onder elkaar zijn. Het lijkt zich allemaal zooooo te reeeeekkeeeen…. Maar nog erger vind ik de mensen die “opeens” met een harde “Chcheej” gaan praten als ze boven de rivieren komen. Ik snap dat als je Chantal Janssen of Huub Stapel heet dit gewoon bij je vak hoort. Maar alsjeblieft… Praat lekker zoals je praat. Ik vind het altijd wel wat hebben zo’n lekker vet accent!

Rolling Stones

Dat ik dat vette Limburgs accent zelf ook had merkte ik later pas, toen ik een keer mezelf terug hoorde bij een uitzending van Hart van Nederland. Met Toine, een goede vriend van me, was ik naar een concert van “The Roling Stones” in de Kuip, Rotterdam. We parkeerden de auto, liepen naar de ingang en kregen een microfoon en camera in ons gezicht. “Kunnen jullie vertellen waarom jullie fan zijn?” Gepraat, genoten van het concert en ’s nachts bij thuiskomst effe SBS6 op om te kijken of ze het uitgezonden hadden. En ja hoor! Allereerst een Hagenees “Gewéldige band!”, toen een Amsterdammer “Ja, die moet je toch een keer gezien hebben he!” en toen kwamen wij””jaah, het zijn togg levundu legeeenduus heh”…. Oh my God! Klinken we écht zo???? Vaak genoeg gelachen om Limbo’s op de tv of radio… Maar klonk IK ook zo???? Ja! GGGodmejaah! Ja! En ik ben er trots op! (tekst: Frits Hartgerink)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.